Andreas Friedrich Grunauer

Burmistrz Bydgoszczy
30.11.-0001 25.10.1829 Łomża

Biografia

Andreas Friedrich Grunauer urodził się prawdopodobnie w Łomży w 1764 roku. Dzieciństwo i młodość spędził najpierw w Królewcu, a następnie w Toruniu po ponownym zamążpójściu matki. Jego ojczymem był Johann Adam Kimmel, od 1786 r. dzierżawca drukarni w Toruniu.

Po przejęciu Torunia pod władze Królestwa Prus Kimmel założył drugą drukarnię, lecz miasto trafiło w granice Prus Zachodnich. Ostatecznie decyzję przeniósł do Bydgoszczy, licząc na zlecenia państwowe.

W 1806 r. uzyskał przywilej prowadzenia drukarni w Bydgoszczy. Z uwagi na wiek uprawnienia przekazał pasierbowi Andreasowi Grunauerowi, który uczył się sztuki drukarskiej od niego. Przeprowadzka drukarni z Torunia do Bydgoszczy nastąpiła jesienią 1806 r. i została otwarta 6 października 1806 r.

Od 1807 r., gdy Bydgoszcz stała się stolicą jednego z departamentów Księstwa Warszawskiego, drukarnia Grunauer wykonywała druki urzędowe dla władz departamentowych, często w języku polskim lub francuskim. Wydawano także pierwszą polską gazetę w mieście – Dziennik Doniesień Rządowych i Prywatnych Departamentu Bydgoskiego (1811).

Najważniejszym dokumentem historycznym była Ustawa Konstytucyjna Księstwa Warszawskiego, drukowana w jego oficynie w Dreźnie w 1807 r. Drukowano również prace prefekta Gliszczyńskiego i Fryderyka Skórzewskiego.

Po upadku Księstwa Warszawskiego w 1815 r. Bydgoszcz włączono do Królestwa Prus. Drukarnia Grunauer nadal wykonywała druki urzędowe, m.in. dwujęzyczną tygodniówkę Amtsblatt der Königlich-Preussischen Regierung zu Bromberg.

W 1814 r. Andreas Grunauer wybudował nowy zakład przy ul. Jagiellońskiej; w maju 1815 r. przeniósł drukarnię do nowo wybudowanych obiektów. W tym samym roku zabiegał o wyłączność koncesji na prowadzenie drukarni w Bydgoszczy, co uzyskał privilegium exclusivum od księcia Antoniego Henryka Radziwiłła oraz na dworze w Berlinie, co praktycznie wykluczało konkurencję.

Po śmierci Grunauera drukarnię przez 13 lat prowadziła jego żona, która w 1842 r. scedowała zakład na rzecz wnuka Gustava Körnera. Drukarnia przeszła kilkakrotnie w ręce kolejnych właścicieli, aż do wejścia na miejsce Centrum Handlowe Drukarnia w 2006 r.

Bydgoska drukarnia stała się również miejscem działalności kulturalnej i politycznej, a Andreas Grunauer zajął się także funkcją burmistrza. Zmarł w Bydgoszczy 25 października 1829 r. będąc członkiem loży masońskiej Janus.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył pierwszą drukarnię w Bydgoszczy (1806).
Wykonywał druki urzędowe dla departamentu bydgoskiego od 1807.
Wydano pierwszą polską gazetę w Bydgoszczy (1811).
Uzyskał privilegium exclusivum na prowadzenie drukarni w Bydgoszczy (ok. 1815).
Sprawował urząd burmistrza Bydgoszczy (1815–1829).

Ciekawostki

Członek bydgoskiej loży masońskiej Janus.
Żona prowadziła drukarnię po jego śmierci przez 13 lat (do 1842).
Drukarnia była w mieście aż do 2006 r., gdy wybudowano Centrum Handlowe Drukarnia.

Udostępnij