Maria Moczydłowska
Biografia
Maria Moczydłowska (ur. 4 października 1886 w Łomży, zm. 26 kwietnia 1969 w Sopocie) była polską działaczką niepodległościową, społeczną i ruchu spółdzielczego, polityk i nauczycielką; pierwszą kobietą, która zabrała głos na posiedzeniu Sejmu Ustawodawczego.
W młodości brała udział w rewolucji szkolnej w 1905 roku. Nauczała w Kaliszu, Łomży i Warszawie, a z mężem pracowała w szkole rolniczej w Liskowie; współpracowała blisko z propagatorem spółdzielczości księdzem Wacławem Blizińskim, współtwórcą NZL. W 1913 roku opublikowała książkę Wieś Lisków.
Dzięki poparciu ks. Blizińskiego została wybrana z okręgu nr 30 w Częstochowie do Sejmu Ustawodawczego. Była jedną z ośmiu posłanek, pełniła funkcję sekretarza Klubu Narodowego Zjednoczenia Ludowego i była członkinią komisji sejmowych ochrony pracy, oświatowej oraz opieki społecznej.
Podczas przemówienia sejmowego w maju 1919 zadeklarowała ponadpartyjną współpracę posłanek i wymieniła cele: pomoc ubogim i dzieciom zaniedbanym, podniesienie poziomu moralnego społeczeństwa oraz zniesienie reglamentacji prostytucji. Równouprawnienie kobiet i mężczyzn określiła jako kwestie zasadnicze dla ustroju państwa polskiego.
Jako posłanka działała na rzecz prohibicji, a w tej sprawie współpracowała z Zofią Moraczewską. 20 kwietnia 1920 r. w Komisji Zdrowia Publicznego zabrakło jednego głosu do zatwierdzenia projektu pełnej prohibicji, a uchwalono ustawę o ograniczeniach w spożyciu i sprzedaży napojów alkoholowych, zwaną lex Moczydłowska. Jako sprawozdawczyni Komisji Opieki Społecznej poparła wniosek Moraczewskiej o objęcie niezwłoczną opieką dzieci potrzebujących pomocy. Niekiedy, gdy nie zgadzała się ze stanowiskiem klubu NZL, używała forteli. Jej zasłabnięcie i opuszczenie sali podczas obrad Sejmu 10 lipca 1919 przyczyniło się do uchwalenia uchwały o zasadach reformy rolnej, mimo sprzeciwu NZL. 16 marca 1921 r. opuściła salę sejmową, by „zatelefonować”, dzięki czemu przewagą trzech głosów przeszła poprawka lewicy do konstytucji marcowej, usuwając z składu przyszłego senatu.
21 listopada 1919 r. wraz z innymi posłankami sprzeciwiła się dyskryminacji kobiet w przyznawaniu nauczycielskiego nadzwyczajnego dodatku drożyźnianego; 20 stycznia 1920 r. Moczydłowska, Gabriela Balicka-Iwanowska i Zofia Moraczewska złożyły wniosek o wycofanie przepisów pozbawiających kobiety obywatelstwa z chwilą poślubienia cudzoziemców. Wniosek został odrzucony.
Po zakończeniu kadencji bezskutecznie ubiegała się o reelekcję; w okresie międzywojennym była organizatorką polskich szkół we Francji oraz kursów wakacyjnych dla nauczycieli polonijnych, a następnie pracowała w kuratorium w Warszawie w dziale oświaty dla dorosłych. W czasie II wojny światowej kontynuowała nauczanie, a po wojnie była przewodniczącą Koła Spółdzielców przy Społem w Sopocie, Towarzystwa Trzeźwość i członkinią Związku Kółek Rolniczych w Warszawie. W 1959 została odznaczona srebrną odznaką na Międzynarodowym Zjeździe Spółdzielczyń w Warszawie; pełniła również funkcje wiceprzewodniczącej Kół Gospodyń Wiejskich i była członkinią ZNP oraz PZPR. Pochowana na cmentarzu katolickim w Sopocie (kwatera I1-2-2).