Stanisław Żochowski
Biografia
Stanisław Żochowski urodził się w Łomży w rodzinie szlacheckiej herbu Brodzic.
Ukończył gimnazjum w Łomży i w latach 1927–1930 studiował w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej, po czym dowodził plutonem, a następnie kompanią w pp Leg. w Lublinie.
W latach 1931–1935 studiował prawo na KUL-u, uzyskując tytuł magistra. W 1935 r. żoną została Maria Truszkowska. W latach 1936–1938 studiował w Wyższej Szkole Wojskowej w Warszawie. W 1938 r. był I oficerem sztabu 29 Dywizji Piechoty, a w 1939 r. kwatermistrzem tej dywizji.
Uczestniczył w kampanii wrześniowej, m.in. w walkach w rejonie Piotrkowa Trybunalskiego. Dywizja została rozbita w składzie armii gen. Stefana Dąba-Biernackiego. W 1939 i 1940 roku podejmował nieudane próby przejścia granicy do Francji.
W 1941 r. dowódca byłej 29 DPIgnacy Oziewicz wezwał go do Warszawy. Został szefem Oddz. III w Narodowej Organizacji Wojskowej. Po rozłamie NOW, w 1942 r. przeszedł do tworzonej przez płk. Ignacego Oziewicza organizacji Narodowe Siły Zbrojne (NSZ) i został szefem sztabu dowództwa NSZ. Jeździł na inspekcje do terenowych ogniw NSZ. Obaj dążyli do połączenia NSZ z ZWZ-AK, z zachowaniem odrębności NSZ.
W 1943 r. aresztowano gen. Grota-Roweckiego i płk. Ignacego Oziewicza. Nowym dowódcą NSZ został płk. dypl. inż. T. Kurcyusz. W obliczu tarć między dowództwami AK i NSZ na tle warunków połączenia, Kurcyusz wysłał kpt. Żochowskiego do Naczelnego Wodza w Londynie dla omówienia warunków połączenia obydwu formacji. W 1944 po trzymiesięcznej podróży przez Bałkany dotarł do Londynu, gdzie został odznaczony Krzyżem Walecznych. Po wykonaniu zadania otrzymał przydział do Sztabu Naczelnego Wodza w Oddziale Operacyjnym. Wkrótce przeniesiono go do 2 Korpusu we Włoszech. Tam krótko dowodził 17 batalionem strzelców lwowskich, następnie był znów w sztabie Korpusu, z dodatkowymi zadaniami oficera łącznikowego między NSZ a Andersa.
Wykorzystując konspiracyjne kontakty na kraj, sprowadził żonę i córkę do Włoch. W 1946 roku nastąpiła demobilizacja Korpusu.
Major Stanisław Żochowski wraz z rodziną osiadł w południowej Anglii, na dzierżawie małej farmy kwiatowo-owocowej. W 1950 wyjechał do Australii, osiedlając się w Brisbane. Pod koniec lat 50. Władysław Anders awansował go do stopnia podpułkownika. W 1991 zmarła bezdzietnie jego jedyna córka Hania.
W 1993 obronił doktorat z nauk politycznych z zakresu współczesnej historii Polski, na Polskim Uniwersytecie Na Obczyźnie w Londynie, który wręczył mu były rektor tej uczelni, prof. Jerzy Gawenda.
Autor wielu książek o tematyce politycznej, polskiej armii, NSZ, Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie oraz o losach rodziny; był członkiem Polskiego Towarzystwa Naukowego Na Obczyźnie.